Branddriehoek uitleg en brandklassen A, B, C, D, F | VCA
15 september 2026 · 6 min lezen
Brand en explosie is een vast onderdeel van zowel VCA Basis als VCA VOL. Met de branddriehoek als basis begrijp je de meeste vragen direct. In dit artikel: de branddriehoek uitgelegd, alle brandklassen en welk blusmiddel je wanneer gebruikt.
Branddriehoek uitleg
Voor brand zijn drie dingen tegelijk nodig: brandbare stof, zuurstof en een ontstekingsbron (voldoende warmte). Dit noemen we de branddriehoek. Haal je één van de drie weg, dan stopt de brand of kan hij niet ontstaan.
Blussen werkt dus altijd door één zijde van de driehoek weg te nemen: afkoelen (warmte weg, bijvoorbeeld met water), afdekken of verstikken (zuurstof weg, bijvoorbeeld met een blusdeken of CO2) of de brandstof weghalen (bijvoorbeeld de gaskraan dichtdraaien).
Brandklassen A, B, C, D en F
Klasse A: vaste stoffen zoals hout, papier en textiel.
Klasse B: brandbare vloeistoffen zoals benzine, olie en verf.
Klasse C: brandbare gassen zoals aardgas, propaan en butaan.
Klasse D: brandbare metalen zoals magnesium en aluminiumpoeder.
Klasse F: frituurvet en spijsolie.
In welke brandklasse valt een brand met gas?
Een brand met gas valt in brandklasse C. Denk aan aardgas, propaan, butaan en acetyleen. De belangrijkste maatregel is de gastoevoer afsluiten: zolang er gas stroomt, blijft de brand gevoed en kan er na het blussen een explosief gasmengsel ontstaan.
Welk blusmiddel bij welke brand?
Water en schuim: vooral klasse A (schuim ook B). Poeder: geschikt voor A, B en C. CO2: geschikt voor B en voor elektrische installaties. Gebruik nooit water op brandend vet of bij elektrische installaties onder spanning. Voor klasse F gebruik je een speciale vetblusser of een blusdeken.
Explosiegevaar
Een explosie kan ontstaan als een brandbaar gas, damp of stof in de juiste verhouding met lucht wordt ontstoken. Dat bereik ligt tussen de onderste explosiegrens (LEL) en de bovenste explosiegrens (UEL): het explosiegebied. Daarom meet men met een explosiemeter voordat er in een besloten ruimte wordt gewerkt.
Brand op het VCA examen
Vragen gaan vaak over de branddriehoek, brandklassen en het juiste blusmiddel. Oefen ze met onze gratis VCA VOL oefenvragen.
Oefen met VCA VOL examenvragen
60 vragen · 60 minuten · VCA-ETT 3.1 (vanaf 1 september 2026)
Veilig betalen met